Türkçe Özel Ders

Türkçe dersi yalnızca Türkçe notunu etkilemez

Türkçe özel ders çoğu zaman düşük bir Türkçe notu yüzünden aranır, ama sorunun etkisi genellikle o notla sınırlı değildir. Uzun bir matematik problemini yanlış okuyan, fen sorusundaki koşulu gözden kaçıran öğrencinin eksiği çoğu zaman o derste değil, okuduğunu anlama becerisindedir.

Bu beceri kendiliğinden gelişmez. Bol okuyan bir öğrenci bile metni hızlıca geçip ana fikri kaçırabilir; az okuyan öğrencide ise sorun daha temelde, sözcük dağarcığındadır. İyi bir Türkçe özel ders süreci, bu iki durumu birbirinden ayırarak başlar.

Sözcük dağarcığı eksikliği sanıldığından daha sık görülür ve kendini ilginç biçimde belli eder: öğrenci metni okur, bilmediği birkaç sözcüğü atlar ve atladığı sözcüklerden biri tam da metnin anlamını değiştiren sözcüktür. Bu öğrenciye paragraf tekniği öğretmek kısa süre işe yarar; kalıcı çözüm, okuduklarında karşılaştığı yeni sözcükleri düzenli olarak not edip kullanmasıdır.

Türkçe dersinin üç ayağı

Akılda kalsın: Dil bilgisi kuralını bilmek yetmez; kural ancak bir cümlenin üzerinde uygulanabildiğinde soruda işe yarar.

Paragraf ve okuduğunu anlama

Ana düşünce, yardımcı düşünceler, yazarın tutumu, metinden çıkarılabilecek ve çıkarılamayacak yargılar. Hem LGS'de hem TYT'de Türkçe sorularının büyük bölümü bu beceriye dayanır.

Dil bilgisi

Sözcük türleri, fiilimsiler, cümlenin ögeleri, yazım ve noktalama. Kurallar ezberlenebilir, ama soruda ancak cümle üzerinde uygulanarak işe yarar.

Yazma

Sınavlarda doğrudan ölçülmese de okul yazılılarında, kompozisyonda ve ileride her türlü yazışmada karşılığı vardır. Düşüncesini düzenli yazabilen öğrenci, başkasının metnini de daha kolay çözümler.

Paragraf soruları nasıl çalışılır?

1. 1Soru kökünü önce okuyun. Ana düşünce mi soruluyor, çıkarılamayacak yargı mı? Ne arandığını bilen öğrenci metni amaçlı okur.
2. 2Metni bir cümleyle özetleyin. Seçeneklere bakmadan önce yazarın ne demek istediğini kendi cümlenizle söyleyin. Bu adım, seçeneklerdeki çeldiricilere karşı en etkili korumadır.
3. 3Seçeneği metne geri götürün. Doğru görünen seçeneğin metinde gerçekten yazıp yazmadığını kontrol edin. Paragraf yanlışlarının çoğu, metinde olmayan ama mantıklı görünen bir yargıyı işaretlemekten gelir.
4. 4Yanlışları türüne göre ayırın. Süre yetmediği için mi, metni yanlış anladığı için mi, yoksa çeldiriciye mi takıldı? Her birinin çaresi farklıdır ve özel dersin asıl işi bu ayrımı yapmaktır.

Akılda kalsın: Paragrafta hız, anlamadan hızlı okumakla değil, ne aradığını bilerek okumakla gelir.

LGS Türkçe ile TYT Türkçe arasındaki fark

LGS Türkçe'de sözel mantık, görsel okuma ve tablo yorumlama gibi soru tipleri sık görülür; metinler görece kısadır ama soru biçimi değişkendir. Ortaokul öğrencisinde bu yüzden soru tiplerine alışmak, konu tekrarı kadar önemlidir.

TYT Türkçe'de paragraf ağırlığı daha belirgindir ve metinler daha yoğun, soyut bir dil taşır. Lise öğrencisinin sorunu çoğu zaman bilgi değil süredir: Türkçe testini uzatan öğrenci, aynı oturumdaki diğer testlere daha az zaman bırakır. Bu nedenle TYT hazırlığında Türkçe çalışması süre tutarak yapılmalıdır.

İki sınavda da ortak bir tuzak var: öğrenci Türkçe'yi ana dili olduğu için çalışılmadan yapılabilecek bir ders olarak görür ve hazırlık süresini başka derslere ayırır. Oysa Türkçe'de alınan her ek doğru, diğer derslerdeki kadar değerlidir ve düzenli çalışmayla görece hızlı artabilir.

Okuma alışkanlığı derse nasıl bağlanır?

Test çözmek okuma alışkanlığının yerini tutmaz. Soru kitabındaki metinler kısa ve parçalıdır; öğrencinin uzun bir metni sonuna kadar takip etme dayanıklılığını ancak düzenli okuma geliştirir. Her gün kısa ama kesintisiz bir okuma süresi, haftada bir kez uzun süre okumaktan daha kalıcı sonuç verir.

Öğretmen bu okumayı derse bağlayabilir: öğrenci okuduğu bölümü birkaç cümleyle anlatır, bilmediği sözcükleri not eder, bir karakterin neden öyle davrandığını tartışır. Kitabın ne olduğu, öğrencinin gerçekten okumasından daha az önemlidir.

Yabancılara Türkçe ve yetişkinler için Türkçe

Türkçe özel ders ihtiyacı okul çağıyla sınırlı değildir. Türkiye'ye yeni gelmiş ya da Türkçe öğrenen biri için ders tamamen farklı kurulur: dil bilgisi ana dili Türkçe olan öğrenciye anlatıldığı gibi değil, bir yabancı dil gibi, günlük kullanım üzerinden öğretilir. Bu ihtiyaçta öğretmenin yabancılara Türkçe öğretme deneyimi olup olmadığını ayrıca sormak gerekir; okul Türkçesinde çok başarılı bir öğretmen bu alanda aynı yöntemi kullanamaz.

Yetişkinlerde de benzer bir ayrım var. Resmî yazışma, rapor yazma ya da sunum hazırlama gibi iş hayatına yönelik ihtiyaçlarda ders, okul müfredatından çok yazılı anlatımın açıklığına ve doğru yazım kurallarına odaklanır. İhtiyacı ilk görüşmede somut örnekle anlatmak, programın doğru kurulmasını kolaylaştırır.

Türkçe öğretmeninizi tanışarak seçin

Sayfanın üstündeki kartlarda Türkçe öğretmenlerinin deneyimi, çalıştığı seviyeler, ders şekli ve ücreti birlikte görünür; güncel ücret aralığı canlı ilanlardan gösterilir. Önce seviyeye bakın: ilkokulda okuma yazmayı pekiştirmek, LGS paragrafı ve TYT Türkçe'si farklı yaklaşım ister.

Seçtiğiniz öğretmenle profilinden 25 dakikalık ücretsiz tanışma görüşmesi planlayabilirsiniz; görüşme ders sayılmaz ve ücret alınmaz. Görüşmede öğretmene öğrencinin son yanlışlarından birini gösterip nasıl ele alacağını sormak, yöntemini anlamanın en kısa yoludur.