İngilizcede Which ve That Kullanımı

Relative clause (sıfat cümleciği), bir ismin hemen ardından gelip o ismi tanıtan ya da hakkında ek bilgi veren yan cümledir. Türkçedeki -en/-an, -dığı/-diği ekli sıfat yapılarının karşılığıdır.

Yan cümleyi bir ilgi zamiri (relative pronoun) başlatır: who, whom, whose, which, that. Zamir, nitelediği ismin yerini tutar.

• The phone which I bought is very fast.

  Satın aldığım telefon çok hızlı.

• I know a girl that speaks four languages.

  Dört dil konuşan bir kız tanıyorum.

• This is the cat which lives next door.

  Bu, yan evde yaşayan kedi.

• This is the cat that lives next door.

  Bu, yan evde yaşayan kedi. (aynı anlam)

• She is the teacher that helped me.

  O, bana yardım eden öğretmen.

Which kişiler için kullanılmaz: the man which called yanlıştır; the man who called ya da the man that called denir.

Kişiler için en yaygın zamir who'dur. Whom, kişi nesne konumundaysa kullanılan resmî biçimdir; günlük dilde çoğunlukla who ya da that tercih edilir veya zamir hiç yazılmaz.

• The doctor who treated me was very kind.

  Beni tedavi eden doktor çok nazikti. (who = özne)

• The man whom we met yesterday is an architect.

  Dün tanıştığımız adam mimar. (whom = nesne, resmî)

• The man (who/that) we met yesterday is an architect.

  Aynı cümlenin günlük dildeki hâli.

Defining (tanımlayıcı) cümle, hangi kişi ya da şeyden söz edildiğini belirler; çıkarılırsa anlam eksik kalır. Virgül kullanılmaz; which ya da that gelebilir.

Non-defining (tanımlayıcı olmayan) cümle, zaten belli olan bir isim hakkında ek bilgi verir; çıkarılsa da cümle anlaşılır. Virgülle ayrılır ve bu cümlelerde that kullanılmaz.

Virgül anlamı değiştirebilir. My brother who lives in London is a doctor. → birden fazla erkek kardeş var, Londra'daki doktor. My brother, who lives in London, is a doctor. → tek erkek kardeş var; Londra'da yaşadığı ek bilgidir.

Tanımlayıcı cümlede zamir yan cümlenin nesnesiyse (ardından yeni bir özne geliyorsa) atılabilir. Zamir özneyse (ardından doğrudan fiil geliyorsa) atılamaz.

• The book (that) I read was boring.

  Okuduğum kitap sıkıcıydı. (nesne → düşürülebilir)

• The film (which) we watched last night was great.

  Dün akşam izlediğimiz film harikaydı.

• The bus that goes to the airport is late.

  Havalimanına giden otobüs gecikti. (özne → düşürülemez)

Virgüllü (non-defining) cümlede zamir hiçbir zaman düşürülmez: This house, which we bought in 2019, is old.

Yan cümledeki fiil bir edat alıyorsa (live in, talk about, depend on) edat iki yerde durabilir: zamirin önünde (resmî) ya da cümlenin sonunda (günlük). Edat that'in önüne gelemez; in that bu anlamda kullanılmaz.

• This is the house in which I grew up.

  Bu, içinde büyüdüğüm ev.

• The topic (that) we talked about was interesting.

  Hakkında konuştuğumuz konu ilginçti.

Which, tek bir ismi değil önceki cümlenin tamamını da niteleyebilir. Bu kullanımda her zaman virgül vardır ve that ya da what kullanılamaz.

• He passed the exam, which surprised me.

  Sınavı geçti, bu da beni şaşırttı.

• It rained all day, which ruined our picnic.

  Bütün gün yağmur yağdı, bu da pikniğimizi mahvetti.

He passed the exam, what surprised me. ya da …, that surprised me. yanlıştır; doğrusu which'tir.

Amerikan İngilizcesinde, özellikle yazı kılavuzlarında, tanımlayıcı cümlelerde şeyler için that tercih edilir; which çoğunlukla virgüllü cümlelere bırakılır. İngiliz İngilizcesinde tanımlayıcı cümlede which de yaygın ve doğaldır. İki kullanım da dilbilgisi açısından doğrudur.

• The report that you sent is on my desk.

  Gönderdiğin rapor masamda. (Amerikan tercihi)

• The report which you sent is on my desk.

  Aynı anlam; İngiliz kullanımında yaygın.

• Zamir özne ise genelde -en/-an ile çevrilir: the man who lives here → burada yaşayan adam.
• Zamir nesne ise genelde -dığı/-diği (ya da -acağı) ile çevrilir: the book that I read → okuduğum kitap.
• Türkçede niteleyen kısım isimden önce gelir; İngilizcede relative clause ismin arkasından gelir.
• Virgüllü cümleler de çoğu zaman aynı ekle çevrilir, gerekirse ayrı bir cümleye bölünür: My father, who is a pilot, travels a lot. → Pilot olan babam çok seyahat eder. / Babam pilot, çok seyahat eder.