İngilizce konu anlatımı
If Clause: İngilizce Koşul Cümleleri
Lise · Yetişkin
If clause (koşul cümlesi), bir olayın başka bir koşula bağlı olduğunu anlatan İngilizce cümle yapısıdır: if ile başlayan koşul kısmı ve sonucu veren ana cümleden oluşur. Dört temel tipi vardır: type 0 genel gerçekleri, type 1 olası geleceği, type 2 hayali durumları, type 3 geçmişte gerçekleşmemiş olayları anlatır. Aşağıda her tipin yapısı, unless kullanımı ve örnekler yer alır.
İngilizce öğrenmeye başla
Özel ders İngilizce öğretmenleri burada
Tanışma görüşmesi ücretsiz, ders sayılmaz
İngilizce öğretmenlerini görİçindekiler
- Koşul cümlesi (if clause) nedir?
- If clause tipleri: özet tablo
- Type 0: Genel gerçekler nasıl anlatılır?
- Type 1: Gerçek ve olası gelecek
- Type 2: Şimdiki ve gelecekteki hayali durumlar
- Type 3: Geçmişte gerçekleşmemiş durumlar
- Unless ne demek, nasıl kullanılır?
- Modal fiillerle ve karışık (mixed) koşul cümleleri
- Koşul cümleleri Türkçeye nasıl çevrilir?
- Sık yapılan hatalar
- Kısa alıştırma
Koşul cümlesi (if clause) nedir?
Koşul cümlesi iki parçadan oluşur: koşulu veren if clause (yan cümle) ve bu koşulun sonucunu veren main clause (ana cümle). Türkçedeki “-se/-sa” ekiyle kurulan cümlelerin karşılığıdır.
Virgül kuralı
If clause cümlenin başındaysa iki parça virgülle ayrılır: If it rains, we will stay at home. Ana cümle başta gelirse virgül kullanılmaz: We will stay at home if it rains.
If you are tired, you can rest.
Yorgunsan dinlenebilirsin.
You can rest if you are tired.
Yorgunsan dinlenebilirsin. (Virgül yok.)
If clause tipleri: özet tablo
| Tip | If clause | Main clause | Anlam | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| Type 0 | present simple | present simple | Genel gerçek, her zaman olan sonuç | If you heat ice, it melts. |
| Type 1 | present simple | will + V1 | Gerçek, olası gelecek | If it rains, we will stay at home. |
| Type 2 | past simple | would + V1 | Şimdi/gelecekte hayali durum | If I had time, I would help you. |
| Type 3 | had + V3 | would have + V3 | Geçmişte gerçekleşmemiş durum | If I had known, I would have come. |
Tipi belirleyen şey, olayın gerçekleşme ihtimali ve zamanıdır. If'li kısımdaki zaman, cümlenin anlattığı zamandan bir adım “geriye” kayar: type 2'de past simple şimdiyi, type 3'te past perfect geçmişi anlatır.
Type 0: Genel gerçekler nasıl anlatılır?
Type 0, koşul gerçekleştiğinde sonucun her zaman aynı olduğu durumlar için kullanılır: bilimsel gerçekler, kurallar, alışkanlıklar. Her iki tarafta da present simple bulunur. Bu tipte if yerine çoğu zaman when da kullanılabilir.
Yapı
If + present simple, present simple
If you heat water to 100 °C, it boils.
Suyu 100 °C'ye kadar ısıtırsan kaynar.
If plants don't get water, they die.
Bitkiler su almazsa ölür.
If I drink coffee at night, I can't sleep.
Gece kahve içersem uyuyamam.
Type 1: Gerçek ve olası gelecek
Type 1, gelecekte gerçekleşmesi mümkün bir koşulu ve onun olası sonucunu anlatır. Koşul kısmı present simple, ana cümle will + V1 ile kurulur.
Yapı
If + present simple, will + V1
If you study hard, you will pass the exam.
Çok çalışırsan sınavı geçeceksin.
If it doesn't rain tomorrow, we will go to the beach.
Yarın yağmur yağmazsa plaja gideceğiz.
If you see Tom, tell him to call me.
Tom'u görürsen ona beni aramasını söyle. (Ana cümlede emir kipi de olabilir.)
If'li tarafta anlam gelecek olsa bile will kullanılmaz. If it will rain… yanlıştır; doğrusu If it rains….
Type 2: Şimdiki ve gelecekteki hayali durumlar
Type 2, şu an gerçek olmayan ya da gerçekleşme ihtimali çok düşük olan durumları anlatır. If'li kısımda past simple kullanılır ama anlam geçmiş değil, şimdi veya gelecektir.
Yapı
If + past simple, would + V1
If I had more time, I would learn Spanish.
Daha çok zamanım olsa İspanyolca öğrenirdim. (Şu an zamanım yok.)
If she lived near here, we would see her more often.
Buraya yakın otursa onu daha sık görürdük.
If I won the lottery, I would travel the world.
Piyangoyu kazansam dünyayı gezerdim.
“If I were you” kalıbı
Type 2'de be fiili bütün öznelerle were olarak kullanılabilir: If I were…, If he were…. Tavsiye verirken kalıplaşmış hâli If I were you, I would… (Senin yerinde olsam…) şeklindedir.
If I were you, I would call her.
Senin yerinde olsam onu arardım.
If he were taller, he would play basketball.
Daha uzun olsa basketbol oynardı.
Günlük konuşmada If I was… da duyulur; ancak yazılı dilde ve sınavlarda were tercih edilir. If I were you kalıbında her zaman were kullanılır.
Type 3: Geçmişte gerçekleşmemiş durumlar
Type 3, geçmişte olmamış bir olayı ve onun olası sonucunu hayal eder. Geçmiş değiştirilemediği için bu cümleler çoğunlukla pişmanlık, eleştiri ya da “keşke başka türlü olsaydı” anlamı taşır.
Yapı
If + had + V3, would have + V3
If she had studied, she would have passed the exam.
Çalışsaydı sınavı geçerdi. (Çalışmadı, geçemedi.)
If we had left earlier, we wouldn't have missed the bus.
Daha erken çıksaydık otobüsü kaçırmazdık.
If I had known about the party, I would have come.
Partiden haberim olsaydı gelirdim.
Kısaltmada 'd iki farklı kelime olabilir: If I'd known içinde had, I'd have come içinde would anlamına gelir.
Unless ne demek, nasıl kullanılır?
Unless, “-medikçe, -mazsa” anlamına gelir ve if … not ile aynı işi görür. Unless zaten olumsuz anlam taşıdığı için yanındaki fiil olumlu yazılır.
Kural
unless = if … not → Unless you hurry = If you don't hurry
Unless you hurry, you will miss the train.
Acele etmezsen treni kaçıracaksın.
I won't go to the party unless you come with me.
Sen benimle gelmezsen partiye gitmem.
You can't enter the building unless you have a card.
Kartın yoksa binaya giremezsin.
Modal fiillerle ve karışık (mixed) koşul cümleleri
Ana cümlede will ve would yerine modal fiiller de kullanılabilir. Type 1'de can, may, might, should; type 2'de could, might; type 3'te could have ve might have + V3 yaygındır. Modal, sonucun kesinliğini değiştirir: might ihtimal, can/could imkân bildirir.
If you finish early, you can leave.
Erken bitirirsen çıkabilirsin.
If it rains, we might cancel the trip.
Yağmur yağarsa geziyi iptal edebiliriz. (Belki)
If I had a car, I could drive you home.
Arabam olsa seni eve bırakabilirdim.
If he had asked me, I could have helped him.
Bana sorsaydı ona yardım edebilirdim.
Karışık (mixed) koşul cümlelerinde iki parça farklı zamanlara aittir. En sık görülen biçimde koşul geçmişe (type 3), sonuç bugüne (type 2) bakar: If I had taken that job, I would be rich now. (O işi kabul etseydim şimdi zengin olurdum.) Bu yapı, geçmişteki bir olayın bugünkü sonucunu anlatır.
Koşul cümleleri Türkçeye nasıl çevrilir?
| Tip | Türkçe kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Type 0 | -(r)sa/-(r)se … -(ı)r | Suyu ısıtırsan kaynar. |
| Type 1 | -(r)sa/-(r)se … -ecek/-acak | Çalışırsan geçeceksin. |
| Type 2 | -sa/-se … -(ı)rdı | Zamanım olsa yardım ederdim. |
| Type 3 | -saydı/-seydi … -(ı)rdı | Çalışsaydı geçerdi. |
Type 2 ile type 3 Türkçede aynı sonuç ekini (-rdı) alabilir; ayrım koşul ekinden anlaşılır: “gelse” şimdiyi/geleceği, “gelseydi” geçmişi anlatır.
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden? |
|---|---|---|
| If it will rain, we will stay at home. | If it rains, we will stay at home. | Type 1'de if'li kısımda will kullanılmaz; present simple yazılır. |
| If I would have money, I would buy it. | If I had money, I would buy it. | Type 2'de would yalnızca ana cümlede bulunur; if'li kısım past simple olur. |
| If I had known, I would helped you. | If I had known, I would have helped you. | Type 3'ün ana cümlesi would have + V3 ile kurulur. |
| Unless you don't hurry, you will be late. | Unless you hurry, you will be late. | Unless zaten olumsuz anlam taşır; yanına ikinci bir olumsuzluk eklenmez. |
| If I was you, I would apologize. | If I were you, I would apologize. | Tavsiye kalıbının standart biçimi “If I were you”dır; konuşmada was duyulsa da yazılı dilde ve sınavlarda were beklenir. |
| We will stay at home, if it rains. | We will stay at home if it rains. | Ana cümle başta olduğunda araya virgül konmaz. |
Kısa alıştırma
1.Boşluğu doldurun: If it ___ (rain) tomorrow, we will stay at home.
Cevabı göster
rains — type 1'de if'li kısım present simple olur.
2.Boşluğu doldurun: If I ___ (be) you, I would apologize.
Cevabı göster
were — “If I were you” kalıbı.
3.Boşluğu doldurun: If she had left earlier, she ___ (not / miss) the bus.
Cevabı göster
wouldn't have missed — type 3: would have + V3.
4.Boşluğu doldurun: If you heat ice, it ___ (melt).
Cevabı göster
melts — type 0, genel gerçek.
5.Unless ile yeniden yazın: If you don't study, you will fail.
Cevabı göster
Unless you study, you will fail.
6.Hangi tip? “If I won the lottery, I would travel the world.”
Cevabı göster
Type 2 — if + past simple, would + V1 (hayali durum).
7.İngilizceye çevirin: “Zamanım olsa sana yardım ederdim.”
Cevabı göster
If I had time, I would help you.
8.Hatayı düzeltin: If you will come, I will be happy.
Cevabı göster
If you come, I will be happy. — if'li tarafta will kullanılmaz.